جراحی کم تهاجمی قلب (جراحی بسته قلب) چگونه انجام می شود؟

در جراحی کم‌تهاجمی قلب یا عمل جراحی بسته قلب که بعنوان جایگزینی برای جراحی باز قلب است، از طریق ایجاد برش‌های کوچکی در سمت راست سینه‌ی بیمار انجام‌ می‌گیرد. در این نوع جراحی قلب، نیازی به بریدن استخوان قفسه سینه (استرنوتومی) نیست. در جراحی بسته قلب، جراح عمل را از طریق بین دنده‌های فرد انجام‌ می‌دهد و باعث‌ می‌شود شدت درد کمتر شده و روند بهبودی نیز در بسیاری از افراد سریع‌تر شود. در عمل جراحی کم‌‌تهاجمی دید جراح بر روی برخی از قسمت‌های قلب بیمار نسبت به جراحی قلب باز دید بهتری دارد. ممکن‌است که در جراحی بسته قلب نیز همانند جراحی باز لازم‌ باشد تا قلب بیمار بطور موقت از کار بیفتد و از طریق یک پمپ بای پس قلبی ریوی، جریان خون به بدن ادامه بیابد. از جراحی بسته قلب برای درمان انواع بیماری‌های قلبی استفاده‌ می‌شود.

مزایای جراحی کم‌تهاجمی قلب
در همه‌ي افراد نمی‌توان از جراحی کم‌تهاجمی قلب استفاده کرد اما برای افرادی که از آن استفاده‌ می‌کنند مزایایی به همراه دارد. برخی از مزایای جراحی کم‌تهاجمی قلب در مقایسه با جراحی باز آن عبارتند از:
•    از دست دادن خون کمتر
•    خطر کمتر ابتلا به عفونت
•    درد و آسیب کمتر
•    کمتر بودن مدت زمان بستری‌، بهبودی سریع‌تر و امکان بازگشت به فعالیت‌های عادی در مدت زمان کمتر
•    جای زخم کوچکتر و کمتر قابل‌توجه

دلایل انجام جراحی بسته قلب


دلایل انجام جراحی بسته قلب

بسیاری از انواع جراحی‌های قلب را می‌توان از همین طریق انجام‌ داد. مراحل و نحوه‌ی انجام جراحی کم‌تهاجمی قلب عبارتند از:
•    تعویض و ترمیم دریچه میترال
•    تعویض و ترمیم دریچه تریکوسپید (سه‌ لتی)
•    تعویض دریچه آئورت
•    نقض دیواره بین دهلیزی و بستن سوراخ بیضی باز
•    جراحی نقص دیواره بین دهلیزی- بطنی
•      فیبریلاسیون دهلیزی به روش ماز
•    جراحی بای پس عروق کرونری قلب
•    برداشت ورید صافن جهت جراحی بای پس عروق کرونری قلب

چه کسانی می‌توانند از جراحی رباتیک یا جراحی بسته قلب استفاده‌کنند


روش‌های زیادی برای انجام جراحی‌های قلبی وجود دارد. تیم جراحی با احتیاط کامل مزایا و معایب روش‌های جراحی کم‌تهاجمی را با سایر جراحی‌های قلبی به روش‌های سنتی مقایسه‌ می‌‌کنند، سپس پزشک جراح بر مبنای یکسری عوامل از قبیل نوع بیماری قلبی فرد و شدت بیماری، سن و سابقه‌ی بیماری و سبک زندگی فرد بیمار و همچنین نتایج آزمایش‌های قبل از جراحی بهترین روش را اتخاذ می‌کند.

مراقبت‌های قبل از جراحی بسته قلب کدامند؟


 

قبل از انجام جراحی بسته قلب، پزشک و تیم درمانی انتظارات بیمار قبل، در حین و بعد از جراحی را برای وی شرح‌ خواهند داد و خطرات احتمالی را به وی خواهند گفت. همچنین پزشک و تیم درمانی در خصوص نگرانی‌های بیمار در مورد جراحی کم‌تهاجمی قلب با وی صحبت‌ خواهند کرد. شاید لازم باشد که پزشک و یا یکی از اعضای تیم جراحی رهنمودهای آینده و یا سایر اطلاعات مورد نیاز را قبل از شروع جراحی به بیمار منتقل‌ کند. ممکن است که لازم‌ شود بیمار موهای قسمت‌هایی که قرار است جراحی بر روی آنها صورت‌بگیرد را بتراشد. قبل از بستری‌شدن در بیمارستان، با خانواده‌ی خود در مورد بستری‌شدن و کمک‌های احتمالی که آنها می‌توانند به هنگام مرخص‌شدن به شما بکنند با آنها صحبت‌کنید. ممکن‌ است که پزشک یا تیم‌ درمانی دستورالعمل‌های ویژه‌ای به شما بدهند تا در زمان بهبودی و مرخص‌شدن از آنها پیروی‌ کنید.

دستورالعمل‌های مربوط به غذا و دارو

در مورد موارد زیر با پزشک صحبت‌ کنید:
•    زمان مصرف منظم دارو و اینکه آیا می‌توانید قبل از جراحی بسته قلب نیز از آنها استفاده‌کنید یا نه.
•    شب قبل از جراحی، چه زمانی باید از خوردن و آشامیدن پرهیزکرد.

دستورالعمل‌های مربوط به لباس‌ پوشیدن و وسایل شخصی

شاید تیم درمانی به شما پیشنهاد کند تا برخی لوازم و وسایل مورد نیاز را با خود به بیمارستان بیاورید که برخی از آنها عبارتند از:
•    فهرستی از داروهایی که مصرف‌ می‌کنید
•    عینک، سمعک و یا دندان‌‌های مصنوعی بیمار
•    وسایل شخصی همچون برس، شانه، مسواک و وسایل اصلاح مو
•    لباس‌های گشاد و راحت
•    کپی دستروالعمل‌های از پیش تهیه‌شده که به بیمار داده شده است.
•    وسایلی همچون کتاب و یا ابزار موسقی قابل حمل که به آرام‌شدن بیمار کمک‌ می‌کند.

در حین جراحی از پوشیدن موارد زیر خودداری‌ کنید:
•    جواهر و زیورآلات
•    عینک
•    لنز‌های تماسی
•    دندان مصنوعی
•    لاک ناخن

احتیاط‌های لازم در مورد مصرف داروها و آلرژی‌ها

در خصوص موارد زیر با پزشک خود صحبت‌ کنید:
•    هر نوع دارویی که با خود به بیمارستان برده‌اید و اینکه چه زمانی در روز جراحی می‌توانید از این داروها استفاده‌ کنید.
•    در صورتی که به مصرف دارو آلرژی و یا واکنش‌های خاصی دارید.

مراقبت‌های حین جراحی بسته قلب


جراحی کم‌تهاجمی قلب شامل استفاده از جراحی قلب به کمک ربات، جراحی توراکوسکوپی یا عمل جراحی از طریق برش کوچک در قفسه سینه است و دسترسی به قلب با کمترین تهاجم را فراهم می‌کند. در تمامی انواع روش‌های کم‌تهاجمی، جراح از طریق شکاف‌های کوچک در بین دنده‌های قفسه سینه به قلب بیمار دسترسی پیدا می‌کند. در برخی از روش‌های جراحی شاید لازم‌ باشد که بدن بیمار به یک پمپ بای پس قلبی ریوی متصل شود تا همچون قلب جریان خون را در حین جراحی به بدن انتقال‌دهد.

جراحی قلب به کمک ربات

جراحی قلب به کمک ربات

در جراحی رباتیک قلب، دقیقا همان کارهای عمل جراحی سنتی به روش قفسه‌ سینه باز انجام‌ می‌شود با این تفاوت که در جراحی رباتیک پزشک جراح بجای استفاده  از دستانش از بازوهای روباتیک استفاده‌ می‌کند. در طی جراحی رباتیک قلب، پزشک جراح از کنسول‌های جراحی از راه دور استفاده‌ می‌کند و تصاویر قلب را به صورت بزرگ‌شده و با کیفیت ۳ بعدی بر روی یک صفحه‌ی مانیتور مشاهده‌می‌کند. حرکات دست جراح توسط بازوهای رباتیک کنسول انجام‌ می‌شود. حرکات بازوهای رباتیک همچون مچ دست انسان است. در این بین، یک پزشک جراح دیگر به همراه تیم جراحی نیز بر روی قلب بیمار حاضر هستند و ابزار آلات جراحی متصل به بازوهای ربات را عوض‌ می‌کنند.

جراحی توراکوسکوپی

 جراحی توراکوسکوپی
در جراحی توراسکوپی که گاهی‌ مینی‌توراکتومی نیز نامیده‌ می‌شود، جراح لوله‌ای دراز و نازک (توراکوسکوپ) حاوی یک دوربین فیلم‌برداری کوچک با کیفیت بالا را وارد برش و شکافی کوچک در سینه‌ی بیمار می‌کند. جراح به کمک ابزارهای درازی که از طریق برش‌های کوچک بین دنده‌های وارد قفسه سینه بیمار شده است، قلب وی را ترمیم و معالجه‌ می‌کند.

چه مراقبت‌هایی بعد از جراحی بسته قلب لازم‌است؟


مراقبت‌هایی بعد از جراحی بسته قلب
معمولا بعد از جراحی بسته قلب، فرد به مدت یک روز و یا شاید هم بیشتر در بخش مراقبت‌های ویژه و یا همان ICU بستری‌ می‌شود. در این مدت به وی مایعات، مواد مغذی و دارو از طریق تزریق وریدی داده می‌شود. همچنین به کمک لوله‌هایی ادرار را از مثانه و مایعات و خون را از قلب و ریه بیمار تخلیه‌ می‌کنند. شاید در این مدت لازم باشد که به بیمار اکسیژن وصل‌شود. بعد از آي‌سی‌یو، فرد بیمار به بخش منتقل‌شده و تا چند روز نیز در آنجا می‌ماند. مدت زمان بستری‌شدن در آی‌سی‌یو و بیمارستان متغیر است و به وضعیت سلامت فرد و عمل جراحی بستگی‌ دارد. در زمان بستری‌، تیم خدمات درمانی فرد را تحت نظر می‌گیرند تا در صورت بروز علائم عفونت در محل بریدگی‌های جراحی فورا اقدامات لازمه را صورت‌ دهند. همچنین در این مدت، میزان ضربان قلب، تنفس و فشار خون بیمار نیز بررسی می‌شود. علاوه بر این، به فرد بیمار در مدیریت درد ناشی از جراحی کمک‌ می‌شود. در چنین شرایطی به بیمار توصیه‌ می‌شود که به طور منظم پیاده‌روی کند و به تدریج فعالیت جسمانی خود را افزایش‌ دهد و از ورزش‌های تنفسی در دوران نقاهت استفاده‌ کند. ممکن‌ است که پزشک دستورالعمل‌هایی همچون اعلام علائم عفونت در محل بریدگی‌های ناشی از جراحی به وی، نحوه مراقبت صحیح از جای بخیه‌ها، مصرف دارو و مدیریت درد و سایر عوارض جانبی پس از جراحی به بیمار ابلاغ‌ کند.

نتایج جراحی کم‌تهاجمی قلب


پس از جراحی کم‌تهاجمی قلب، کیفیت زندگی فرد بهبود یافته و علائم بیماری در وی کم‌ می‌شود. پزشک آموزش‌های مربوط به زمان مناسب برای انجام فعالیت‌های روزمره از قبیل کارکردن، رانندگی و ورزش را به بیمار می‌دهد. پس از جراحی بسته قلب لازم است که فرد بصورت منظم به پزشک جراح خود مراجعه‌کند. همچنین شاید لازم‌ باشد که جهت کنترل و ارزیابی وضعیت بیمار از وی آزمایش‌هایی گرفته‌ شود. معمولا پس از جراحی کم‌تهاجمی قلب، پزشک به بیمار توصیه‌ می‌کند تا سبک زندگی خود را تغییر دهد و از سبک زندگی سالم مانند انجام فعالیت‌های جسمانی، رژیم غذایی سالم، مدیریت استرس و عدم‌ استعمال دخانیات پیروی‌ کند. علاوه بر این، ممکن‌است که پزشک پیشنهاد کند که در برنامه‌های توانبخشی قلبی، برنامه‌ای آموزشی و ورزشی طراحی‌ شده جهت کمک به بهترکردن سلامت بیمار و تسریع روند بهبودی پس از جراحی شرکت‌ کند.

خطرات و عوارض ناشی از جراحی بسته قلب چیست؟


خطرات و عوارض جراحی بسته قلب همانند خطرات ناشی از جراحی باز قلب است که در زیر به برخی از آنها اشاره‌ شده است:
•    خونریزی
•    سکته مغزی
•    عفونت زخم
•    ضربان غیرعادی قلب (آریتمی)
•    مرگ

سوالات رایج


آیا واقعا جراحی بسته قلب زمان بهبودی و درد را کمتر می‌کند؟

بله. یکی از مزایای جراحی بسته قلب کوچکتر بودن برش است که باعث کمتر بودن زخم بر اثر جراحی شده و بهبودی سریع‌تر حاصل‌ می‌شود. هنگامی که بهبودی کمتری وجود دارد، بدن شما می تواند خیلی سریعتر بهبود یابد و این عملا دوره بهبودی را از چهار تا هشت هفته در عمل جراحی باز معمولی تا دو الی چهار هفته با جراحی کم‌تهاجمی کاهش‌ می‌دهد. البته در جراحی بسته قلب نیز بیمار در محل بریدگی‌های جراحی درد خواهد داشت اما چون این برش نسبت به جراحی باز قلب کوچکتر است احتمالا درد کمتری خواهد داشت و سریعتر بهبود می‌یابد.

آیا جراحی بسته قلب معایبی هم دارد؟

متاسفانه بزرگترین عیب این جراحی این است که مناسب حال همه‌ی افراد نیست. با این وجود، جراحان کماکان به دنبال کشف راه‌هایی برای بکارگیری تکنیک‌های جراحی کم‌تهاجمی قلب هستند تا از این طریق افراد بیشتری بتوانند از مزایای آن بهره‌مند شوند. همچنین، جراحی کم‌تهاجمی قلب در اتاق عمل به مدت زمان طولانی‌تری نسبت به سایر روش‌ها نیاز دارد اما در عوض مدت زمان بستری‌شدن بیمار پس از جراحی کمتر بوده و سریع‌تر بهبود می‌یابد.

چه زمانی پس از جراحی بسته قلب می‌تواند فعالیت‌های روزمره‌ی زندگی همچون رانندگی را از سر گرفت؟

تنها پزشک جراح است که می‌تواند پاسخی دقیق به این سوال بدهد. پاسخ به این سوال به سابقه‌ی بیماری فرد و روش‌های خاص جراحی بستگی‌ دارد اما در حالت عادی، بیمارانی که تحت عمل جراحی بسته قلب قرار می‌گیرند پس از گذشت دو تا چهار هفته قادر به از سرگیری مجددا فعالیت‌های روزمره‌ی خود از قبیل رانندگی خواهند بود. بخاطر داشته باشید که انجام فعالیت‌های سنگین به مدت زمان بیشتری نیاز دارد و معمولا ۶ تا ۸ هفته بعد از جراحی می‌تواند به سراغ آنها رفت.





telegram-drgalb2