فشار خون بالا: علائم،علتها،کاهش و درمان

فشار خون بالا به معنای بالا بودن میزان فشاری است که بر اثر برخورد خون به دیواره‌ی سرخرگ‌ها ایجاد می‌شود. سرخرگ‌ها، رگ‌هایی هستند که خون را از قلب به تمام اعضای بدن می‌رسانند. میزان فشار خون، با دو عدد مشخص می‌شود. فشار خون سیستولیک (عدد بالایی) نشان دهنده‌ی فشار وارد شده به دیواره‌ی سرخرگ‌ها در هنگام انقباض قلب است و فشار خون دیاستولیک (عدد پایینی) نشان دهنده‌ی فشار وارد شده به دیواره‌ی سرخرگ‌ها در هنگام آزاد شدن عضلات قلب (بین هر ضربان قلب) است.

بالا بودن فشار خون باعث بروز عوارضی مانند بیماری قلبی، نارسایی کلیوی، تصلب شرایین، آسیب‌های چشمی و سکته مغزی و آسیب به مغز می‌شود.

علت‌ها


عللی که ممکن است منجر به فشار خون بالا شوند ممکن است ژنتیکی باشند، یا مربوط به عوامل محیطی شوند. این علل عبارتند از: برهم خوردن تعادل آب و نمک بر اثر عملکرد نامناسب کلیه‌ها، مشکلات سیستم رنین-آنژیوتاسیون-آلدوسترون در بدن ( یک سیستم هورمونی که فشار خون و تعادل آب (مایعات بدن) را تنظیم می‌کند)، مشکلات ساختاری و عملکردی در عروق بدن.

فشار خون بالا و بیولوژی

مهم‌ترین عوامل بیولوژیکی که باعث فشار خون بالا می‌شوند عبارتند از:

بر هم خوردن تعادل آب و نمک در بدن: در حالت عادی کلیه‌ها وظیفه‌ی متعادل کردن آب و نمک بدن را بر عهده دارند و این کار را با حفظ سدیم و آب و دفع پتاسیم انجام می‌دهند. در صورتی که این عملکرد کلیه دچار اختلال شود، حجم خون در بدن افزایش پیدا می‌کند که این موضوع باعث بالا رفتن فشار خون می‌شود.

مشکلات سیستم رنین،آنژیوتاسیون،آلدوسترون در بدن 

سیستم رنین-آنژیوتاسیون-آلدوسترون در بدن وظیفه‌ی تولید هورمون‌های آنژیوتاسیون و آلدسترون را بر عهده دارد. هورمون آنژیوتاسیون موجب تنگ شدن عروق بدن می‌شود، که این امر باعث بالا رفتن فشار خون در بدن می‌شود. هورمون آلدوسترون بر عملکرد کلیه در احتباس آب و نمک تاثیر می‌گذارد. افزایش هورمون آلدوسترون در بدن، بر نحوه‌ی عملکرد کلیه‌ها تاثیر گذار است و موجب افزایش حجم خون و در نتیجه افزایش فشار خون می‌شود.

عملکرد سیستم عصبی سمپاتیک: عملکرد سیستم سمپاتیک بدن تاثیر مهمی بر تنظیم فشار خون در بدن دارد. این سیستم بر ریتم ضربان قلب، ریتم تنفس و فشار خون موثر است. محققان در حال بررسی نحوه تاثیر عدم تعادل سیستم سمپاتیک بر بالا رفتن فشار خون هستند.

عملکرد و ساختار عروق بدن: تغییر در عملکرد و ساختار عروق کوچک یا بزرگ بدن، می‌تواند موجب بالارفتن فشار خون شود. هورمون آنژیوتاسیون و سیستم ایمنی بدن می‌توانند باعث تنگی و جمع شدن عروق بدن شوند، که این موضوع بر میزان فشار خون موثر است.

دلایل ژنتیکی فشار خون بالا 

در بسیاری از خانواده‌ها، فشار خون بالا یک بیماری ارثی است. نتایج بسیاری از تحقیقات نشان دهنده‌ی تاثیر برخی از ژن‌ها و جهش‌های ژنتیکی در ابتلا به فشار خون بالا بوده است. البته موارد ابتلا به فشار خون بالا بر اثر عوامل ژنتیکی تنها ۲ تا ۳ درصد از کل موارد ابتلا به این بیماری را به خود اختصاص داده است.

عوامل محیطی ابتلا به فشار خون بالا 

داشتن عادات غلط در زندگی
- مصرف زیاد نمک و حساسیت به سدیم
- مصرف بیش از حد الکل
- کم تحرکی و فعالیت فیزیکی پایین
اضافه وزن و چاقی
داروها
مصرف بسیاری از داروها از جمله داروهای آسم، داروهای هورمونی مانند داروهای پیشگیری از بارداری و استروژن و مصرف داروهای غیر تجویزی مانند داروی سرماخوردگی می‌تواند موجب ابتلا به فشار خون بالا شود.

سایر بیماری‌ها 

سایر علل ابتلا به فشار خون بالا شامل بیماری‌هایی مانند نارسایی مزمن کلیه، وقفه تنفسی در خواب، اختلالات تیروئید و ابتلا به برخی تومورها می‌شود.

عوارض 


ابتلا به بیماری فشار خون می‌تواند موجب آسیب رسیدن به ارگان‌های بدن شود. ابتلا به فشار خون می‌تواند احتمال بروز بیماری‌ها و مشکلات زیر را افزایش دهد:

- بیماری قلبی: وقتی شخص به فشار خون بالا مبتلاست، قلب او با قدرت بسیار بیشتری تپش می‌کند و به همین دلیل فشار زیادی به قلب وارد می‌شود و این موضوع باعث بروز مشکلاتی مانند بزرگ شدن عضلات قلب، نارسایی قلبی، بیماری عروق کرونری و آریتمی قلبی می‌شود.
- نارسایی کلیوی
- تصلب شرایین
- افزایش خطر ابتلا به آنوریسم (مترجم: بزرگ شدن و بیرون زدگی دیواره‌ی سرخرگ‌ها)
- آسیب‌های چشمی
- سکته مغزی

زی

معنای اعداد نشان دهنده‌ی فشار خون چیست؟ 


میزان فشار خون یک شخص، در ساعت‌های مختلف روز می‌تواند متفاوت باشد و بسته به شرایط فرد در آن زمان خاص دارد.

عواملی مانند استرس، تنش عصبی، خوردن برخی غذاها (نمک و کافئین) ، تاثیر سیگار بر قلب و ورزش کردن باعث بالا رفتن فشار خون می‌شود. فشار خون در حالت طبیعی باید کمتر از ۱۲۰/۸۰ باشد. در صورتی که فشار خون بین ۱۲۰/۸۰ تا ۱۳۹/۸۹ باشد، شخص در معرض ابتلا به فشار خون بالا قرار دارد و فشار خون ۱۴۰/۹۰ و بالاتر نشان دهنده ابتلا به بیماری فشار خون بالا است. در دوران بارداری نیز فشار خون مادر، به طور طبیعی، باید کمتر از ۱۲۰/۸۰ باشد. در صورتی که فشار خون شما در محدوده‌ی خطر (بین ۱۲۰/۸۰ تا ۱۳۹/۸۹) باشد، لازم است حتما به پزشک مراجعه کنید. پزشک به شما توصیه می‌کند که تغییراتی در عادات زندگی خود بدهید، داروهای مصرفی شما را ارزیابی می‌کند و وجود عوامل خطر دیگری مانند بیماری دیابت یا بیماری‌های قلبی را بررسی می‌کند.

فشار خون بسیار بالا ( به عنوان مثال ۱۸۰/۱۱۰ و بالاتر) یک وضعیت اورژانسی است. در صورتی که علاوه بر فشار خون بالا، علائم دیگری مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، سردرد، سرگیجه‌ یا کمر درد و دل درد دارید، لازم است فورا به پزشک مراجعه کنید. در صورتی که همراه با فشار خون بالا، هیچ یک از علائم گفته شده در بالا را ندارید، هر چند دقیقه یک بار فشار خون خود را مجددا کنترل کنید و در صورتی که فشار خون شما با گذشت زمان پایین نمی‌آید، به پزشک یا بخش اورژانس بیمارستان مراجعه کنید.

در صورتی که فشار خون شما کمتر از ۱۰۰/۶۰ باشد، ممکن است به فشار خون پایین مبتلا باشید و این موضوع به سایر علائم شما بستگی دارد. اگر در این‌باره مطمئن نیستید، این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.

علائم و نشانه‌ها 


متاسفانه، فشار خون بالا ممکن است باعث بروز هیچ علائمی در فرد نشود و به همین دلیل به این بیماری "قاتل خاموش" گفته می‌شود. داشن فشار خون بالا برای مدت زمان طولانی منجر به مشکلاتی مانند حمله قلبی، بیماری‌های کلیوی و سکته‌ی مغزی می‌شود. اما برخی از افراد، همراه با بالا رفتن فشار خون، دچار برخی علائم می‌شوند که عبارتند از:

- سردرد
- سرگیجه
- تنگی نفس
- تاری دید
- احساس کردن نبض خود در سر یا در گردن
- حالت تهوع

راه‌های درمان و پایین آوردن فشار خون 


فشار خون بالا بر اثر عوامل مختلفی ایجاد می‌شود و بنابراین راه‌های درمان آن نیز مختلف هستند. هدف از درمان فشار خون بالا، پایین نگه داشتن میزان فشار خون بیمار کمتر از عدد ۱۴۰/۹۰ است. اقدامات درمانی برای فشار خون بالا عبارتند از:

- بهبود عادات زندگی

- ترک سیگار

 -کاهش وزن

-ورزش کردن

-عدم مصرف الکل

-خوردن غذاهای کم نمک و کم چرب

- دارودرمانی : داروهای مختلفی برای درمان فشار خون بالا وجود دارند و پزشک شما سعی می‌کند، دارویی تجویز کند که مناسب شرایط شما است. انواع اصلی داروهای مخصوص فشار خون بالا عبارتند از:

-مهار کننده‌هاي گيرنده بتا (بتا بلوکر)

- آنزیم مبدل آنژیوتانسین

- مهارکننده‌هاي آنزيم تبديل کننده آنژيوتانسين(ACE)

-بلوکرهاي گيرنده آنژيوتانسين ۲

- بلوکرهاي کانال کلسيم

- داروهاي ادرارآو

- درمان بیماری‌های زمینه‌ای که موجب فشار خون شده مانند:

- تنگی شریان کلیوی

- فئوكروموسيتوم‌ (توموری كه‌ معمولاً در مركز غدد فوق‌كليوی ايجاد مي‌شود)

دیابت

- چاقی

تغذیه و کنترل فشار خون 


معمولا اولین توصیه پزشکان و اولین اقدام درمانی برای مقابله با فشار خون بالا، تغییر در رژیم غذایی است. ممکن است در این راستا، پزشک شما توصیه کند:

- مصرف کافئین را محدود کنید.
- نمک کمتری مصرف کنید.
- مصرف غذاهای چرب را محدود کنید.
- از خوردن الکل اجتناب کنید.
- کلسترول موجود در غذای خود را کنترل کنید.
- غذاهای سرشار از پتاسیم مصرف کنید. ( مگر این که به علت نارسایی کلیه تحت درمان باشید، چون در این صورت پتاسیم برای شما مضر است)

آیا درمان‌های مکمل و جایگزین بربهبود فشار خون بالا موثرند؟ 


برخی استراتژی‌های درمانی مکمل می‌توانند به کنترل فشار خون بالا کمک کنند:

- استرس خود را کم کنید
- از تکنیک‌های ریلکسیشن مانند کشیدن نفس عمق، ریلکسیشن با تصویر سازی، یوگا، مدیتیشن و بیوفیدبک استفاده کنید
- به اندازه کافی بخوابید
- برخی مطالعات مصرف برخی داروهای خانگی و مکمل‌ها مانند سیر، کوانزیم Q10 (یوبی کوئینون)، کلسیم، منیزیم، روغن ماهی و تخم کتان را در کنترل فشار خون، موثر دانسته‌اند. قبل از مصرف هر یک از این مکمل‌ها با پزشک خود مشورت کنید.(کوانزیم Q10 یک آنتی اکسیدان قوی است که در تولید انرژی داخل سلولی نقش حیاتی دارد)



telegram-drgalb2