سندرم زجر تنفسی در نوزادان و بزرگسالان: متخصص قلب در کرج

سندرم زجر تنفسی، یک آسیب التهابی ریه است که هنگام جمع شدن مایعات در کیسه‌های هوای کوچک (به نام آلوئول) در ریه‌ها اتفاق می‌افتد. زجر تنفسی مانع از پر شدن ریه‌ها با هوا می‌شود و به طور خطرناکی سطح اکسیژن خون را کاهش می‌دهد (هیپوکسمی).

این وضعیت از رسیدن اکسیژن مورد نیاز به سایر اعضای بدن مانند مغز، قلب، کلیه‌ها و معده جلوگیری می‌کند. زجر تنفسی، عارضه‌ای خطرناک است و می‌تواند منجر به مشکلات جدی متعدد و تهدید کننده زندگی در نوزادان یا بزرگ‌سالان شود.

برای اطلاعات بیشتر درباره‌ی زجر تنفسی در نوزادان و بزرگ‌سالان ادامه‌ی مطلب را دنبال کنید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با شماره های02632216426 09399450250 تماس بگیرید.

زجر تنفسی در نوزادان


زجر تنفسی در نوزادان

سندرم زجر تنفسی یک بیماری جدی در میان نوزادان نارس است. این وضعیت بلافاصله پس از تولد نوزاد اتفاق می‌افتد. این یک اختلال تنفسی بوده که در آن کیسه‌های هوای کوچک موجود در ریه‌ها به دلیل کمبود یا عدم وجود سورفکتانت، باد نمی‌شوند یا باز نمی‌شوند. سورفکتانت مایعی است که پوشش داخلی کیسه‌های هوا را می‌پوشاند. این مایع به ریه‌ها کمک می‌کند تا پس از تولد نوزاد، راه تنفسی را به راحتی باز کرده و تنفس را تسهیل می‌کند.

با پیشرفت علم پزشکی و پیشرفت فن‌آوری، امروزه عوارضی مانند آسیب مغزی و همچنین میزان مرگ ‌و میر در نوزادان مبتلا به سندرم زجر تنفسی به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است.

چه عواملی باعث بروز سندرم زجر تنفسی در نوزادان می‌شود؟ 

سندرم زجر تنفسی یک اختلال تنفسی جدی است که در نوزادان نارس تازه متولد شده، دیده می‌شود. دلیل اصلی وقوع این سندروم، کمبود سورفاکتانت در داخل ریه‌های نوزاد است. سورفکتانت نوعی مایع است که هنگام تولد نوزاد، کیسه‌های هوایی واقع در ریه‌ها را باز نگه می‌دارد.

این مایع هنگامی که جنین درون رحم است، از فرو ریختن آلوئول های ریه (کیسه‌های هوا) جلوگیری می‌کند.

در صورت ناکافی بودن مایع سورفاکتانت، ریه‌ها فرو می‌ریزند و این باعث می‌شود که نفس کشیدن پس از تولد برای نوزاد نارس، بسیار دشوار شود. نوزاد ممکن است به دلیل دشواری در تنفس، اکسیژن کافی دریافت نکند. در نتیجه ممکن است مغز و سایر اعضای بدن آسیب ببینند که گاهی منجر به مرگ می‌شود. عوامل خطر برای ابتلا به این سندروم عبارت‌اند از:

  • زایمان زودرس. به خصوص نوزادانی که قبل از هفته ۲۸ بارداری متولد شده‌اند.
  • مادر مبتلا به دیابت.
  • مادری که در سه ماهه سوم عفونت جدی دارد.
  • عمل سزارین قبل از کامل شدن دوره‌ی طبیعی بارداری (نه ماهه).
  • از دست دادن مقدار بیش از حدی خون در زمان زایمان.

علائم سندرم زجر تنفسی

علائم و نشانه‌های سندرم زجر تنفسی بلافاصله پس از تولد و در عرض چند دقیقه یا چند ساعت رخ می‌دهد. سوراخ‌های بینی نوزاد پهن می‌شوند که نشان‌دهنده تلاش نوزاد برای نفس کشیدن است. نوزاد تنفس سریع دارد. صدای خرخر و ناله کردن غیرطبیعی نوزاد که قابل شنیدن است. حرکت‌های غیرعادی تنفسی مانند به عقب کشیده شدن عضله‌های قفسه سینه حین تنفس دیده می‌شود. وقتی کودک سعی در نفس کشیدن دارد، سینه و دنده‌ها به سمت داخل کشیده می‌شوند.

وقفه در تنفس برای چند ثانیه بیانگر وجود مشکلی در ریه‌ها است. به دلیل وجود دشواری و دیسترس در تنفس، سطح اشباع اکسیژن در خون، کافی و مناسب نیست. این منجر به تغییر رنگ آبی پوست و لب می‌شود. در اصطلاح پزشکی به این بیماری سیانوز گفته می‌شود. به دلیل عدم اشباع کافی اکسیژن در خون، مغز ممکن است آسیب ببیند و گاهی منجر به مرگ کودک شود.

تشخیص این سندروم بلافاصله با مشاهده علائم، بررسی سطح اشباع اکسیژن در خون و عکس‌برداری رادیولوژی که نشانه‌های فروپاشی ریه را نشان می‌دهد، صورت می‌گیرد.

درمان سندرم زجر تنفسی

درمان سندرم زجر تنفسی، پس از تولد کودک بلافاصله انجام می‌شود. این کار معمولاً در خود اتاق زایمان آغاز می‌شود. نوزاد سپس به بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) منتقل می‌شود که در آنجا کودک به طور شبانه‌روزی تحت نظارت و معالجه قرار می‌گیرد.

در NICU با کمک دستگاه تنفس یا فشار مثبت هوا، به کودک تنفس داده می‌شود. سورفاکتانت از طریق لوله تنفسی عبور داده شده و مستقیماً وارد ریه‌ها می‌شود. این کار به کودک کمک می‌کند تا بتواند بهتر نفس بکشد. سورفاکتانت همچنین به کاهش خطر بروز عوارض ریوی مانند پنوموتوراکس کمک می‌کند. اکسیژن نیز از طریق لوله یا ونتیلاتور تأمین می‌شود.

زجر تنفسی در بزرگسالان


سندرم زجر تنفسی بزرگسالان (ARDS) یک بیماری شدید ریوی است. سندرم زجر تنفسی بزرگ‌سالان می‌تواند از دریافت اکسیژن مورد نیاز به سایر اعضای بدن برای فعالیت بدن جلوگیری کرده و در نهایت باعث از کار افتادن اندام شود. سندرم زجر تنفسی بزرگ‌سالان معمولاً افراد بستری در بیمارستان را که حال به شدت ناخوشی دارند، تحت تأثیر قرار می‌دهد. این عارضه همچنین می‌تواند در اثر آسیب جدی ایجاد شود. علائم آن به طور کلی در طی یک یا دو روز از ابتلا به بیماری یا ضربه اولیه اتفاق می‌افتد و ممکن است شامل تنگی نفس شدید و نفس نفس زدن باشد.

علت زجر تنفسی در بزرگسالان 

علت زجر تنفسی در بزرگسالان

موارد زیر از علل زجر تنفسی در بزرگ‌سالان می‌باشد:

  • سپسیس: شایع‌ترین علت زجر تنفسی در بزرگ‌سالان، یک عفونت جدی در ریه‌ها (ذات‌الریه) یا سایر اندام‌ها با التهاب گسترده است.
  • پنومونی آسپیراسیون (استنشاقی): برگشت و تجمع محتوای معده در ریه‌ها ممکن است باعث آسیب شدید ریه و زجر تنفسی در بزرگ‌سالان شود.
  • ویروس کرونا (COVID-19): عفونت COVID-19 ممکن است به زجر تنفسی شدید در بزرگسال منجر شود.
  • پانکراتیت (التهاب شدید در لوزالمعده) و انتقال خون گسترده.
  • تروما و سوختگی خیلی شدید: سوانح و سقوط و زمین خوردن ممکن است مستقیماً به ریه‌ها یا سایر اندام‌های بدن آسیب برساند که باعث آسیب شدید التهابی در ریه‌ها می‌شود.
  • آسیب ناشی از تنفس مواد خطرناک: نفس کشیدن و قرار گرفتن در معرض غلظت‌های بالای بخارهای شیمیایی یا دود.
  • مصرف بیش از حد مواد مخدر: مصرف بیش از حد داروها مانند کوکائین و مواد مخدر.

علائم زجر تنفسی در بزرگسالان چیست؟ 

علائم زجر تنفسی در بزرگ‌سالان، به علت و شدت مورد و همچنین وجود بیماری‌های قبلی ریوی یا قلبی بستگی دارد. این علائم عبارت‌اند از:

اگر زجر تنفسی در بزرگ‌سالان ناشی از عفونت شدید (سپسیس) باشد، علائم سپسیس نیز ممکن است وجود داشته باشد (تب، فشارخون پایین).

زجر تنفسی در بزرگ‌سالان بیشتر در عرض چند ساعت تا چند روز پس از سانحه یا عفونت ایجاد می‌شود. زجر تنفسی می‌تواند به سرعت بدتر و شدیدتر شود.

معاینه و آزمایش 

هنگامی که علائم زجر تنفسی در فردی بروز می‌کند، ممکن است ترکیبی از آزمایش‌ها و معاینات بر روی او انجام شود:

  • عکس‌برداری رادیولوژی از قفسه سینه برای اندازه‌گیری مایعات در ریه‌ها.
  • آزمایش خون برای تعیین سطح اکسیژن در خون برای کمک به تعیین شدت زجر تنفسی.
  • اکوکاردیوگرام (سونوگرافی قلب) برای ارزیابی عملکرد قلب.

گاهی اوقات، علائم و نشانه‌های زجر تنفسی برای تشخیص علل دیگری که مشابه زجر تنفسی است، ممکن است نیاز به آزمایش‌ها و بررسی‌های بیشتری داشته باشد؛ از جمله:

  • ممکن است برای به دست آوردن اطلاعات دقیق در مورد ریه‌ها، توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن) انجام شود.
  • برای یافتن علت عفونت ممکن است از ترشحات مجاری هوایی نمونه‌برداری شود.

زجر تنفسی در بزرگ‌سالان چگونه درمان می‌شود؟

بزرگ‌سالان دچار زجر تنفسی، معمولاً در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) همراه با درمان علت زمینه‌ای، تحت درمان قرار می‌گیرد.

اکسیژن

هدف اصلی درمان زجر تنفسی در بزرگ‌سالان، رساندن اکسیژن کافی به بیمار برای جلوگیری از نارسایی اندام است. پزشک ممکن است اکسیژن را با ماسک برای بیمار تأمین کند. به همین صورت می‌توان از دستگاه تهویه مکانیکی برای ورود هوا به ریه‌ها و به حداقل رساندن مایعات در کیسه‌های هوا استفاده کرد.

اعمال فشار مثبت انتهای بازدمی (PEEP) 

پزشک ممکن است با استراتژی شناخته شده‌ای تحت عنوان فشار مثبت انتهای بازدمی (PEEP) به تنفس بیمار کمک کند. PEEP به کنترل فشار در ریه‌ها کمک می‌کند. PEEP بالا ممکن است به افزایش عملکرد ریه و کاهش آسیب ریه در اثر استفاده از دستگاه تنفس کمک کند.

کنترل مایعات 

کنترل مصرف مایعات یکی دیگر از استراتژی‌های درمان برای زجر تنفسی در بزرگ‌سالان است. این راهکار می‌تواند این اطمینان را دهد که دریافت مایعات با تعادل مناسبی صورت می‌گیرد. وجود مایعات زیاد در بدن می‌تواند باعث تجمع مایعات در ریه‌ها شود. اگرچه، مایعات ناکافی باعث کشیدگی اندام‌ها و قلب می‌شود.

دارو 

به افراد مبتلا به زجر تنفسی اغلب داروهایی برای رسیدگی به عوارض جانبی داده می‌شود. این داروها شامل انواع دارویی زیر می‌باشند:

  • داروهای مسکن می‌توانند درد و ناراحتی را تسکین دهند.
  • داروهای آنتی‌بیوتیک تجویز شده می‌توانند عفونت را درمان کنند.
  • کورتیکواستروئیدها می‌توانند به درمان عفونت کمک کنند.
  • می‌توان از داروهای رقیق کننده خون برای جلوگیری از تشکیل آمبولی در ریه‌ها یا پاها استفاده کرد.

توانبخشی ریه

بیماران بزرگ‌سالی که از زجر تنفسی بهبود می‌یابند ممکن است به بازتوانی ریوی نیاز داشته باشند. توان‌بخشی ریه برای تقویت سیستم تنفسی و افزایش ظرفیت ریه انجام می‌گیرد. چنین برنامه‌هایی می‌توانند شامل آموزش و تمرین، کلاس‌های بهبود سبک زندگی و گروه‌های پشتیبانی برای کمک به بیماران در دوره‌ی بهبودی از زجر تنفسی باشد.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
Call Now Buttonنوبت دهی